PETG bị kéo sợi, vón cục, tách lớp: nguyên nhân, cách chỉnh
PETG bị kéo sợi, vón cục ở đầu phun hay tách lớp? Cách chỉnh theo thứ tự: sấy nhựa, nhiệt độ, retraction, tốc độ, quạt, kèm nguồn từ Bambu Lab, Prusa.
31/10/2026 · 7 phút đọc
PETG bền và dẻo hơn PLA, nhưng khó in hơn một bậc. Bài này nói về ba lỗi: kéo sợi như mạng nhện, nhựa vón cục quanh đầu phun, và lớp in tách ra khi bẻ nhẹ. Nguyên nhân và cách chỉnh xếp theo thứ tự nên thử, dựa trên tài liệu của Bambu Lab, Prusa và OrcaSlicer (link ở cuối bài).
Nguyên tắc chung: mỗi lần chỉ đổi một thông số, in mẫu nhỏ để so rồi mới đổi tiếp.
Nhận biết ba lỗi
- Kéo sợi (stringing): sợi mảnh giăng giữa các phần rời của mẫu, hoặc giữa các mẫu trên cùng bàn.
- Vón cục (blob, nhựa bám đầu phun): nhựa rỉ ra đọng thành cục quanh đầu phun, rồi rơi xuống hoặc quệt lên mặt mẫu.
- Tách lớp: mẫu nứt ngang theo lớp, bẻ nhẹ là gãy dọc theo đường lớp.
Bambu Lab ghi PETG hút ẩm mạnh nên dễ tắc đầu phun và kéo sợi. Prusa cũng xếp kéo sợi vào nhược điểm của PETG. Vì vậy với PETG, nên kiểm tra độ ẩm trước khi chỉnh thông số.
Bước 1: bắt đầu từ thông số của nhà sản xuất
Trước khi tự chỉnh, đặt slicer đúng khoảng nhà sản xuất khuyến nghị. Với PETG Coobeen và PETG Metal Coobeen, thông số in theo khuyến nghị của nhà sản xuất ghi trên trang sản phẩm là:
| Thông số | Khuyến nghị của nhà sản xuất |
|---|---|
| Nhiệt độ đầu phun | 230-250°C |
| Nhiệt độ bàn | 70-80°C |
| Tốc độ in | 40-80 mm/s |
| Sấy | 65°C/6h nếu cuộn đã mở quá 2 tuần |
PETG Metal có thêm lưu ý của hãng: nên in đầu phun 0.4mm trở lên.
Trên Bambu Studio hoặc OrcaSlicer, chọn profile Generic PETG rồi sửa nhiệt độ và tốc độ cho nằm trong khoảng trên. Prusa khuyên dùng profile có sẵn của slicer trước khi tự chỉnh.
Bước 2: sấy nhựa, nguyên nhân hay bị bỏ qua
Hơi nước trong sợi sôi lên trong đầu phun, làm nhựa phồng và đùn không đều. Theo Bambu Lab, PETG ẩm gây kéo sợi, rỉ nhựa, lỗ rỗ, bề mặt sần và mẫu yếu. Dấu hiệu dễ nhận: tiếng lách tách khi in, bọt li ti trên đường in.
- Sấy theo khuyến nghị của nhà sản xuất cuộn đang dùng (Coobeen: 65°C/6h).
- Để tham khảo: Prusa sấy PETG 55°C/6h, Bambu Lab 60-65°C/8h bằng lò sấy đối lưu.
- Không dùng lò vi sóng hay lò nướng bếp (Bambu Lab). Không sấy quá nhiệt vì sợi mềm và dính vào nhau (Prusa).
- Sấy xong cất ngay vào hộp kín có gói hút ẩm. Bambu Lab khuyên giữ độ ẩm dưới 20%.
Prusa gợi ý một cách kiểm tra nhanh: in cùng mẫu, cùng cài đặt bằng một cuộn khác. Cuộn khác in sạch thì cuộn cũ nhiều khả năng đã ngấm ẩm.
Bước 3: chỉnh nhiệt độ đầu phun
Nhiệt cao làm nhựa loãng, dễ rỉ ra khi đầu phun di chuyển (Bambu Lab).
- Kéo sợi: Prusa gợi ý hạ 5-10°C rồi in lại để so, giữ trong khoảng nhà sản xuất khuyến nghị.
- Tách lớp: làm ngược lại. Prusa gợi ý tăng nhiệt từng 5°C đến khi các lớp bám tốt, và ghi với PETG, nhiệt cao giúp các lớp hòa vào nhau, mẫu bền hơn.
Nếu vừa kéo sợi vừa tách lớp, thường nhựa đang ẩm. Sấy trước rồi mới chỉnh nhiệt.
Bước 4: retraction (rút sợi)
Retraction là rút sợi ngược lên trước khi đầu phun di chuyển, để nhựa không rỉ ra.
- Rút ngắn quá vẫn rỉ, rút dài quá dễ tắc hoặc thiếu nhựa (OrcaSlicer). Bambu Lab khuyên thường không quá 2mm.
- Máy direct drive rút ngắn, máy Bowden cần rút dài hơn (OrcaSlicer). Prusa ghi kéo sợi ở PETG giảm được khi tăng retraction và hạ nhiệt đầu phun.
- Cách chắc nhất là in tháp test: trong OrcaSlicer vào Calibration > Retraction test. Mặc định thử 0-2mm, bước 0.1mm cho direct drive; máy Bowden thử 1-6mm, bước 0.2mm. Chọn độ dài ngắn nhất mà vẫn sạch.
- Bật Avoid crossing walls (Bambu Studio, OrcaSlicer) hoặc Avoid crossing perimeters (PrusaSlicer). Đặt các mẫu gần nhau trên bàn để đầu phun bớt đi xa (Bambu Lab).
- Bật Wipe while retracting và Retract on layer change (Prusa).
Bước 5: tốc độ và lưu lượng nhựa
Bambu Lab giải thích: in chậm thì nhựa trong đầu phun nóng kỹ và loãng hơn, nên nếu vẫn giữ nhiệt cao thì dễ kéo sợi, rỉ nhựa và bám cục ở đầu phun. Khi giảm tốc độ, hạ nhiệt theo. Ngược lại, in nhanh mà nhiệt thấp thì dễ thiếu nhựa và tách lớp.
Với lỗi vón cục, Bambu Lab còn gợi ý:
- Flow ratio cho nhựa họ PETG nên ở 0.93-0.96; trên 0.96 dễ rỉ nhựa hoặc tắc. Nhựa đã khô mà vẫn tắc thì thử 0.93-0.94.
- Giảm line width xuống 0.36-0.40mm (đầu phun 0.4mm) nếu không cần mẫu quá chắc, vì đường in rộng hơn đầu phun làm nhựa bám lên đầu phun nhiều hơn.
Bước 6: quạt làm mát
Quạt là chỗ phải cân giữa kéo sợi và độ bền.
- Prusa: tắt quạt vài lớp đầu, sau đó chạy khoảng 50%. Quạt giúp giữ chi tiết và giảm kéo sợi. Muốn mẫu dai nhất thì có thể tắt quạt.
- Bambu Lab ghi khoảng quạt 0-60% cho PETG Basic của họ.
- Prusa ghi tách lớp chủ yếu do profile sai nhiệt độ hoặc làm mát quá mạnh, từ quạt in hoặc từ môi trường xung quanh. Mẫu bị tách lớp thì giảm quạt và chắn gió lùa (quạt phòng, điều hòa).
- Prusa cũng ghi PETG ít nứt, tách lớp hơn ABS. Nếu mẫu PETG vẫn tách lớp, xem lại lần lượt nhiệt độ, quạt và độ ẩm của nhựa.
Lưu ý về bàn in
PETG dính rất chặt lên bàn PEI trơn, gỡ ra có thể làm hỏng tấm bàn (Prusa). Dùng tấm nhám (Textured PEI) hoặc bôi một lớp keo mỏng làm lớp ngăn. Chờ bàn nguội hẳn rồi mới gỡ mẫu (Bambu Lab).
Câu hỏi thường gặp
Đã sấy nhựa mà PETG vẫn kéo sợi?
Kiểm tra theo thứ tự: nhiệt có đang ở mức cao của khoảng khuyến nghị không, retraction đã chạy tháp test chưa, Avoid crossing walls đã bật chưa. Bambu Lab cũng lưu ý chọn sai cỡ đầu phun trong slicer hoặc đầu phun đã mòn đều gây rỉ nhựa.
Gỡ sợi còn sót trên mẫu thế nào?
Prusa gợi ý hơ máy khò nhiệt khoảng 200°C trong 1-2 giây. Hơ lâu hơn sẽ làm mẫu biến dạng.
Có nên tắt hẳn quạt khi in PETG?
Chỉ khi cần mẫu dai nhất và chấp nhận chi tiết kém sắc, kéo sợi nhiều hơn (Prusa). Đồ thông thường nên để quạt khoảng một nửa công suất sau vài lớp đầu.
Chưa rõ nên chọn PLA hay PETG cho món sắp in, xem bài PLA vs PETG. Muốn biết PETG chịu được bao nhiêu độ, đọc PETG chịu nhiệt bao nhiêu, có an toàn thực phẩm không. Các cuộn PETG đang bán ở danh mục filament PETG.
Nguồn
- Thông số in của nhà sản xuất: trang sản phẩm PETG Coobeen, PETG Metal Coobeen
- Bambu Lab Wiki, PETG: https://wiki.bambulab.com/en/filament/petg
- Bambu Lab Wiki, Stringing and oozing: https://wiki.bambulab.com/en/filament-acc/filament/print-quality/stringing-oozing
- Bambu Lab Wiki, Dry filament: https://wiki.bambulab.com/en/filament-acc/filament/dry-filament
- Bambu PETG Basic Technical Data Sheet: https://store.bblcdn.com/s1/default/cb94589bf7994fdcbfa833badefae9cd/Bambu_PETG_Basic_Technical_Data_Sheet.pdf
- Prusa Knowledge Base, PETG: https://help.prusa3d.com/article/petg_2059
- Prusa Knowledge Base, Stringing and oozing: https://help.prusa3d.com/article/stringing-and-oozing_1805
- Prusa Knowledge Base, Layer separation and splitting: https://help.prusa3d.com/article/layer-separation-and-splitting-fdm_1806
- Prusa Knowledge Base, Drying filament: https://help.prusa3d.com/article/drying-filament_332086
- OrcaSlicer Wiki, Retraction calibration: https://www.orcaslicer.com/wiki/calibration/retraction_calib.html

